བུད་མེད་ཀྱི་ཟུར་ངོས་གཙོར་འདོན་བྱས་པའི་པདྨ་ཚེ་བརྟན་གྱི་གློག་བརྙན་ཐོག་མ།

གློག་བརྙན « ཐར་ལོ་ » དང་  « ལག་དམར་ » གཉིས་ཀྱི་རྗེས་ནས། བོད་རིགས་འཁྲབ་འཁྲིད་པ་པདྨ་ཚེ་བརྟན་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གློག་བརྙན་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་། བོད་ཡུལ་གྱི་རིག་གནས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་པར་ཆེས་ཤུགས་རྐྱེན་ཅན་གྱི་མི་སྣའི་གྲས་སུ་ཚུད། ལྷག་པར་« ལག་དམར་ » ལ་ཝི་ནེ་སི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གློག་བརྙན་དུས་སྟོན་སྟེང་འཁྲབ་གཞུང་རྩེ་ཕུད་ཀྱི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པ་དེས། ཁོང་ལ་དེ་འབྲེལ་གྱི་བདག་རྐྱེན་གང་ལེགས་བསྐྲུན་ཡོད། ཝི་ནེ་སིའི་གྲོགས་པོ་རྙིང་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས། ད་ལོའི་དབྱར་ཁར། ཁོ་ཐེངས་གསུམ་པར་འཛམ་གླིང་གི་ཆུ་མོའི་གྲོང་ཁྱེར་འདིའི་ནང་ཕེབས་ཤིང་། ཁོས་ཁྱེར་ཡོང་བའི་བརྩམས་ཆོས་གསར་པ་ « དབུགས་ལྒང་ » ཡང་བསྐྱར་དུས་སྟོན་གྱི་འགྲན་བསྡུར་ནང་ཚུད་པ་མ་ཟད། གློག་བརྙན་དཔྱད་བརྗོད་པ་དང་ལྟད་མོ་བའི་གདེང་འཇོག་ཚད་མེད་ཐོབ། ཨེ་ཧྥུན་གློག་བརྙན་གྱིས་སོས་དལ་བག་ཕེབས་ཀྱི་དབྱར་ཁའི་ཕྱི་དྲོ་ཞིག་ལ། འཁྲབ་འཁྲིད་པ་པདྨ་ཚེ་བརྟན་ལགས་སུ་བཅར་འདྲི་བྱས་ཤིང་། ཁོང་དང་མཉམ་དུ་བརྩམས་ཆོས་གསར་པ་ « དབུགས་ལྒང་ » དང་འབྲེལ་བའི་དོན་དག་གཉིས་གསུམ་ཞིག་ལ་གླེང་མོལ་བྱས། 

------ འབྲུག་པའི་གློག་བརྙན་( གྲྭ་བ་དང་མེ་མདའི་ )བརྙན་དཔྱད།

ཨ་རི་དང་ཧྥ་རན་སི་སོགས་བྱང་ཨ་མེ་རི་ཁ་དང་། ནུབ་ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་གསར་བརྗེ་དང་མི་འདྲ་བར། ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ནང་དམངས་གཙོ་ལ་ནང་འཁྲུག་དང་། རྔུལ་ཁྲག་གི་འགྲོ་གྲོན་གཏོང་མ་དགོས་པར། མང་ཚོགས་ལ་གསོལ་རས་སུ་གནང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཡོད། གཅིག་ནི་བོད་དང་གཞན་དེ་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཡིན། བོད་མི་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་རྗེས། ༧གོང་ས་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༢་ལོར་དམངས་གཙོ་གསོལ་རས་སུ་གནང་ཞིང་། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༦ ལོར་འབྲུག་རྒྱལ་བོ་འཇིགས་མེད་སེང་གེ་དབང་ཕྱུག་གིས་ཀྱང་། འབྲུག་པ་མང་ཚོགས་ལ་དམངས་གཙོ་གསོལ་རས་སུ་གནང་། བཙན་བྱོལ་དང་རང་བཙན་གྱི་གནས་སྟངས་དང་། གསོལ་རས་སུ་གནང་བའི་དུས་རབས་མི་འདྲ་ནའང་། ཡུལ་ལུང་འདི་གཉིས་ལ་ཆབ་སྲིད་དང་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་ཆ་ནས་ཐུན་མོང་གི་འདྲ་ས་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། ‘‘དམངས་གཙོ་གནམ་ནས་ལྷུང་བ་’’དེ་ཡིན། གློག་བརྙན་ནང་འབྲུག་གི་ ‘‘གནམ་ལྷུང་དམངས་གཙོ་’’དེ་གླེང་གཞི་གཙོ་བོ་དང་དེ་ཡང་ཧ་ཅང་ཞིབ་ཚགས་ཀྱིས་གླེང་ཡོད།

རང་བཙན་གྱིས་བརྩམས། ཟླ་བ་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྱུར།

གྷེའུ་མིད་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་(Musée Guimet) གིས་བོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་ངོས་འཛིན་ནག་གསུབ་ཏུ་གཏོང་བའི་བརྡ་ཆད་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པ་བརྒྱུད་ནས། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཏན་མེད་རྩ་མེད་དུ་བཟོ་བ་ནི། མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་ཁོར་ཡུག་བསྐྲུན་པ་ཡིན་ཞིང་། ཐག་གཅོད་འདིས་རིག་གཞུང་ལྟེ་གནས་ཁང་གཞན་དང་ཉམས་ཞིབ་པ་ཚོར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ནས། ནུབ་ཕྱོགས་སུ་བོད་ལ་འཁྱོག་བརྗོད་ཀྱི་ལྟ་ཚུལ་ལོག་པ་རྣམས་རྒྱུན་ལྡན་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་རྒྱ་ཁྱབ་ཀྱིས་སྣེ་ཁྲིད་བྱས་ཡོད།

ཕྱི་ལོ་༢༠༢༠ ལོའི་ཟླ་༦ ཚེས་༣༠ ཉིན། རྒྱ་ནག་རྒྱལ་ཡོངས་མི་དམངས་འཐུས་མི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་རྒྱུན་ལས་ཚོགས་འདུའི་སྟེང། ཧོང་ཀོང་གི་«རྒྱལ་ཁབ་བདེ་འཇགས་ཁྲིམས་ལུག»གཏན་འབེབས་བྱས་ཏེ།  ལོ་དེའི་ཕྱི་ཟླ་༧་ཚེས་༡་ཉིན་ནས་དངོས་སུ་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད། འདིས་གོ་དོན་ནི་དེ་ནས་བཟུང་ཧོང་ཀོང་གི་«རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་»ཀྱི་རང་དབང་རང་སྐྱོང་གི་ལེའུ་དེ་མཇུག་རྫོགས་ནས། རྒྱ་ནག་གི་མངའ་ཁུལ་གཞན་ལྟར་དམངས་གཙོ་དང་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་སོགས་འཆི་ལམ་དུ་བརྫངས་བ་ཡིན། ཧོང་ཀོང་ལ་དེ་རིང་གི་གནས་སྟངས་འདི་ཤར་བ་ནི་སྟོས་དབང་མིན་པར། མང་བོ་ཞིག་གིས་སྔོན་ཚུན་ནས་ཚོད་དཔག་བྱས་ཡོད། ཧོང་ཀོང་གི་གློག་བརྙན་«ལོ་བཅུ་»ནི་དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། ཁོས་དེ་རིང་གི་གནས་སྟངས་འདི་འབྱུང་བར་ལོ་ལྔའི་སྔོན་ནས་ཞིབ་ཚགས་ཀྱིས་‘‘མ་འོངས་ལུང་བསྟན་”གནང་ཡོད།གློག་བརྙན་«ལོ་བཅུ་»ཞེས་པ་འདིའི་མིང་གི་འགྲེལ་བ་ནི་‘‘ད་དུང་དུས་ཚོད་འཕྱི་མེད་” ཅེས་པ་འདི་ཡིན་ཞིང་། ལུང་བསྟན་གྱི་ལམ་ནས་ཧོང་ཀོང་གི་ཡ་ང་བའི་འབྱུང་འགྱུར་བཤད་པ་དང་ལྷན་དུ། མ་འོངས་སྔོན་འགོག་གི་ཚུལ་དུ། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་ལ་བསམ་གཞིགས་ཀྱིས་སྤྱང་གྲུང་ལྡན་པའི་འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་དུ་རྒྱུན་སྐྱོང་བར་སྐུལ་མ་བཏང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཁོའི་ལུང་བསྟན་ནང་མ་ཚུད་པ་ནི། ༢༠༢༥ ལོའི་དོན་རྐྱེན་རྣམས་དུས་ཚོད་སྔ་ནུར་གྱིས་༢༠༢༠ ལོར་བྱུང་ཞིང་། འཐབ་རྩོད་མུ་མཐུད་རྒྱུན་སྐྱོང་ལས། “དྲུག་བཞི་ལས་འགུལ་”ལྟར་འཐབ་རྩོད་མཇུག་བསྒྲིལ་བ་དེ་ཡིན། 

གློག་བརྙན « ཁྲུས་རྫིང་ »གི་སྐོར་འདི་ངས་བྲིས་པའི་‘‘བརྙན་དཔྱད་’’ཐོག་མ་དེ་ཡིན། འདི་བོད་ཡིག་གི་བརྙན་དཔྱད་ཐོག་མ་དེའང་ཡིན་ཟེར་ཆོག བོད་ལ་གློག་བརྙན་རིག་གནས་གསར་དུ་དར་བའམ། བོད་བཟོས་གློག་བརྙན་གསར་དུ་ཐོན་པ་ནས་བརྙན་དཔྱད་འདི་འབྲི་རག་བར་དུ། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ནས་བོད་ཡིག་གི་བརྙན་དཔྱད་ཅིག་ཧ་ལམ་ཐོན་མེད་ཚོད་ཡིན། རྒྱ་ནད་བཅུ་དགུ་བའི་(COVID -19) ཁྱིམ་བཀག་དུས་ཡུན་གྱི་རྩ་ཆེས་དུས་ཚོད་དེ་སྤྱད་ནས་བརྙན་དཔྱད་འདི་འབྲི་དོན་ཡང་། གལ་ཆེའི་རིག་གནས་ཤིག་གི་བར་སྟོང་འགེངས་བསམ་པ་ཙམ་དང་། བོད་ཀྱི་གློག་བརྙན་རིག་གནས་དང་གློག་བརྙན་ལས་རིགས་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་རིག་སྒོ་གཞན་དག་ལྟར་འཐུས་ཚང་དང་དར་རྒྱས་ཡོང་བའི་རེ་བས་ཀུན་ནས་བསླངས་བ་ཙམ་ཡིན། ཉེ་བའི་ལོ་འགའ་ནི་བོད་ལ་གློག་བརྙན་རིག་གནས་དང་གློག་བརྙན་ལས་རིགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གཡུར་དུ་ཟ་བའི་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཡིན། བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ནས་བོད་བརྙན་གང་མང་ཐོན་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱང་གང་མང་ཐོབ་བཞིན་པ་མ་ཟད། བོད་ཡིག་གི་བརྙན་དཔྱད་དང་བོད་སྐད་ཐོག་‘‘བརྙན་བཤད་’’ཀྱང་གང་མང་ཐོན་བཞིན་འདུག་པ་ནི་དགའ་འོས་པའི་གནས་ཤིག་ཅི་ལ་མིན། (རྩོམ་ཡིག་བསྐྱར་འགོད་འདི་ཉར་ཚགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན།)

ཕྱི་ལོ་༢༠༡༡ ལོ་ནས་བཟུང་བོད་ནང་རང་ལུས་མེར་སྲེག་གི་ལས་འགུལ་བསྟུད་མར་བྱུང་སྐབས། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་ངོས་ནས་དེ་ནི་འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་ཡིན་པའི་ངོས་འཛིན་འོག འཛམ་གླིང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་ལས་འགུལ་དེ་‘‘གསོན་རེ་བྲལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་’’ཅིག་གམ། ཡང་ན་‘‘འུ་ཐུག་ཐབས་ཟད་ཀྱི་རང་སྲེག་’’ལས་འགུལ་ཞིག་ཡིན་པའི་འགྲེལ་བརྗོད་བྱེད་མགོ་བཙུགས། རང་སྲེག་གི་ལས་འགུལ་རེ་རེ་བྱུང་སྐབས་ཀྱི་འགྲེལ་བརྗོད་དེ་ཡང་ནས་བསྐྱར་དུ་གོ་ཡོང་དུས། སེམས་ནང་ཧ་ཅང་གི་བདེན་སྣང་དང་བདེ་སྣང་ཞིག་མ་བྱུང་། འོན་ཀྱང་། རང་ངོས་ནས་བདེན་སྣང་དང་བདེ་སྣང་མ་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་མ་བརྙེད། བར་སྐབས་དེར་སྐུ་ཞབསས་བྷེ་སོ་ཤེ་ལགས་ཀྱི་ « འགོག་རྒོལ་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་ལས། འུ་ཐུག་གི་བྱ་སྤྱོད་མིན། » ཞེས་པའི་རྩོམ་ཡིག་འདི་མཐོང་ཞིང་བཀླགས་པས། དེ་སྔའི་རང་སེམས་ལ་བདེན་སྣང་དང་བདེ་སྣང་མ་བྱུང་སའི་རྟོག་ཤེས་དེ་བརྙེད་ཅིང་། མཐོང་ཆེན་དུ་བརྩིས་ནས་བོད་སྒྱུར་ཀྱང་བྱས་པ་ཡིན། ཁ་སང་དེ་རིང་བཙན་བྱོལ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ཆུང་འདི་འུར་དང་ཟིང་གིས་བརྒྱངས་ཡོང་དུས། ཞོར་ལ་ཚང་མས་རང་སྲེག་གི་ལས་འགུལ་ཁག་བརྗེད་མེད་འགྲོ་སྙམ་པ་བྱུང་། འདིར་རང་སྲེག་གི་ངོ་བོ་དང་རིན་ཐང་སྐོར་གྱི་སྒྱུར་རྩོམ་རྙིང་བ་འདི་དྲན་གསོ་དང་ཉར་ཚགས་ཆེད་བསྐྱར་འགོད་བྱས་པ་ཡིན།